ข้อควารทราบเกี่ยวกับวัยรุ่น

วัยรุ่นหรือวัยทีนเอจตามภาษาฝรั่ง เป็นวัยที่อยู่ระหว่างเด็กกับผู้ใหญ่ ซึ่งโดยทั่วไปถือกันจากเริ่มแตกเนื้อหนุ่มแตกเนื้อสาว เป็นช่วงที่สามารถเริ่มแพร่เผ่าพันธุ์ หรือที่บางคนเรียกว่า เริ่มเข้าวัยเจริญพันธุ์ แม้ว่ายังมีความเห็นที่แตกต่างกันว่าเมื่อใด ที่เริ่มเป็นวัยรุ่น และเมื่อใดที่เลิกเป็นวัยรุ่นก็ตาม แต่จุดที่เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงจากเด็กมาสู่วัยรุ่น มีผลมาจากมีการเปลี่ยนแปลงในระดับของฮอร์โมน ในผู้หญิงจะเริ่มต้นเมื่ออายุ 10-11 ขวบ ในผู้ชายจะช้ากว่านิดหน่อยคือเมื่ออายุ 12-13 ขวบ และจะสิ้นสุดเมื่ออายุราว 17-18 ปี ทั้งสองเพศ ในระหว่างช่วงวัยรุ่นนี่เอง ที่มีการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และอารมณ์ ซึ่งถือเป็นวัยที่ปฏิบัติตนด้วยความยากลำบากมาก
วัยรุ่นจึงถือเป็นวัยที่สำคัญเป็นอย่างยิ่ง ที่ทุกคนไม่ควรมองข้าม ถ้าเป็นตัววัยรุ่นเองก็มองว่าเป็นวัยที่สนุกสนาน มีเพื่อนฝูงมากมาย เป็นวัยที่ไม่ค่อยคิดถึงความทุกข์ความร้อนมากเท่าใดนัก ถ้าเป็นคุณพ่อคุณแม่ก็มองว่าเป็นวัยที่หัวเลี้ยวหัวต่อ เป็นวัยที่ต้องควบคุมดูแลอย่างใกล้ชิดเพราะเกรงว่าจะเกิดความเสียหาย มองว่าเป็นวัยที่ต้องมานะศึกษาเล่าเรียน ไม่อยากให้สนุกสนานร่าเริงจนเกินขอบเขต เพราะคุณพ่อคุณแม่อาจจะต้องเสียใจ เนื่องจากมีวัยรุ่นจำนวนไม่น้อยที่ต้องเสียอนาคตไปในช่วงนี้ ถ้าเป็นพวกพ่อค้าขายเสื้อผ้าแฟชั่นทั้งหลาย ตลอดจนวงการบันเทิงทั้งหลาย ก็มองว่าวัยรุ่นเป็นกลุ่มเป้าหมายที่จะทำเงินให้ธุรกิจของเขา นอกจากนี้ในปัจจุบันเมื่อถึงวัย 18 ปี ยังบรรลุนิติภาวะพอที่จะไปเลือกตั้งได้อีกด้วย
ปัญหาที่เกิดในวัยรุ่นมีทั้งเรื่องที่เป็นสุขภาพทางกาย และปัญหาทางสุขภาพจิต บางครั้งสุขภาพทางกายทำให้เกิดปัญหาสุขภาพจิต และปัญหาสุขภาพจิตก็มีผลทำให้เกิดปัญหาทางสุขภาพกายได้เหมือนกัน ฉะนั้นในปัจจุบันความใกล้ชิดของผู้ปกครองหรือบิดามารดากับวัยรุ่น เพื่อเป็นที่ปรึกษาในทุกกรณีจะมีส่วนป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาที่ร้ายแรงได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาเรื่องบุหรี่ ยาเสพติด และเหล้า ซึ่งส่วนใหญ่จะเริ่มเข้ามามีบทบาทในวัยนี้นี่เอง

การใส่ใจความรักความใคร่

วัยรุ่นในระยะเริ่มต้นอาจมีเพื่อนเฉพาะเพศเดียวกัน ต่อมาจะเริ่มสนใจเพศตรงข้าม และมีโอกาสนิทสนมพัฒนาขึ้นไปเป็นรูปแบบของความรักขึ้นได้ ความรักนอกจากจะเป็นเรื่องของจิตใจแล้ว ความรักยังเกี่ยวข้องกับความต้องการทางร่างกาย คือความต้องการทางเพศ ซึ่งในหญิงและชายคิดและรู้สึกต่อเรื่องนี้ไม่เหมือนกัน
ความรักระหว่างหญิงชาย มักเริ่มต้นจากความรู้สึกชอบพอกัน และแสดงออกมาโดยการหาโอกาสใกล้ชิดสนิทสนม พูดคุยหยอกล้อ นัดเที่ยวเตร่ บางครั้งคู่รักหนุ่มสาวรู้สึกว่าโลกนี้มีแต่เราสองคน จนทำให้ "เพศสัมพันธ์ครั้งแรกในชีวิตสาว" เกิดขึ้น โดยที่หญิงสาวไม่ได้เตรียมตัวเตรียมใจมาก่อน หรืออาจเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัวเลย ตามอารมณ์ที่เคลิบเคลิ้มเพราะฤทธิ์ของสุรา ยาเสพติด ที่ทำให้ขาดสติสัมปชัญญะ สิ่งที่ผู้หญิงต้องระวังให้มากคือ "ผู้ชายไม่ได้คิด ไม่ได้รู้สึกและไม่ได้ต้องการเช่นเดียวกับผู้หญิง"
ผู้หญิงอาจต้องการเพียงอยู่ใกล้ๆ คนรัก แค่มองตาหรือจับมือกันก็อบอุ่น และสุขใจพอแล้ว แต่ผู้ชายต้องการมากกว่า และคิดไปไกลกว่าที่ผู้หญิงคิด คือเมื่อชายอยู่ใกล้หญิงก็จะมีการสัมผัสเนื้อตัว จับมือ โอบไหล่ หรือกอดจูบ ผู้ชายก็เข้าใจว่าผู้หญิงอยากมีเพศสัมพันธ์ด้วย
ดังนั้นไม่ว่าท่านจะเป็นหญิงหรือชาย ที่กำลังฟังหัวข้อเรื่องนี้ โปรดคำนึงถึงความเหมาะสม ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม และเห็นอกเห็นใจซึ่งกันและกัน ปัญหาแทรกซ้อนของความรักความใคร่ก็จะไม่เกิดขึ้น

ปัญหาด้านความรักหนุ่มสาว

ปัจจุบันสภาพสังคมสิ่งแวดล้อมทั้งภายในบ้านและนอกบ้าน มีส่วนทำให้วัยรุ่นมีปัญหาของการมีเพศสัมพันธ์ก่อนการสมรส อย่างถูกต้องตามประเพณี ที่ดีงามมากขึ้นเรื่อยๆ นอกจากจะเกิดปัญหาการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์แล้ว อาจนำมาซึ่งโรคร้ายแรงต่างๆ ที่ติดต่อโดยการมีเพศสัมพันธ์ก็ได้
ความรักที่หญิงสาวชายหนุ่มมีต่อกันนั้น ผู้ชายอาจคิดถึงความรักแตกต่างไปจากผู้หญิง โดยเฉพาะผู้หญิงพึงระวัง "ภาษากาย" ที่ตัวเองแสดงออก อาจทำให้ผู้ชายคิดเข้าข้างตนเองได้ หากเปิดโอกาสให้เขาจับมือถือแขนและจับไปถึงไหน ๆ ก็เป็นเรื่องยากที่จะบอกให้เขาหยุด เมื่ออารมณ์เขาเตลิดจนยั้งไม่อยู่ เขาอาจคิดว่าผู้หญิงแกล้งห้ามพอเป็นธรรมเนียมเท่านั้นก็ได้ หากปล่อยให้เหตุการณ์ดำเนินมาถึงขั้นนี้แล้ว ไม่ว่าเป็นชายหรือหญิง ต้องถามใจตัวเองก่อนว่า ท่านพร้อมจะรับผลที่จะตามมาจากการมีเพศสัมพันธ์หรือไม่? การตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ หรือท่านแน่ใจได้อย่างไรว่า ผู้ที่ท่านจะมีเพศสัมพันธ์ด้วย มีโรคติดต่อร้ายแรงอยู่ในตัวหรือไม่? .ซิฟิลิส หนองใน ตับอักเสบบี และโรคเอดส์อันร้ายแรง ล้วนแล้วแต่เป็นโรคที่ซ้อนเร้นอยู่ในร่างกายของคนที่ดูจากภายนอกเหมือนคนปกติทั่วๆ ไป แม้แต่หญิงชายที่จะแต่งงานกัน แพทย์ยังแนะนำให้เจาะเลือดตรวจหาโรคร้ายแรงเหล่านี้เสียก่อน เพราะอาจมีผลเสียหายที่รุนแรงเกิดขึ้นภายหลังได้
ดังนั้น ไม่ว่าท่านจะเป็นหญิงหรือชายที่กำลังฟังหัวข้อเรื่องนี้ โปรดคำนึงถึงความเหมาะสมถูกต้องตามทำนองคลองธรรม ความเห็นอกเห็นใจซึ่งกันและกัน และการระแวดระวังเพื่อความปลอดภัยของตนเอง ปัญหาแทรกซ้อนของความรักความใคร่ก็จะไม่เกิดขึ้น

ปัญหาฆ่าตัวตาย

ปัญหาการฆ่าตัวตายในวัยรุ่นมีมากขึ้นเรื่อยๆ ในสังคมปัจจุบันซึ่งมีแต่ความเร่งรีบ ขาดความอบอุ่นในครอบครัว เพราะภาวะเศรษฐกิจที่บีบบังคับทำให้ครอบครัวที่ดีมีความสุข อยู่กันพร้อมหน้าพร้อมตา เหมือนสมัยก่อนน้อยลงทุกที การแข่งขันกันในทุกรูปแบบตั้งแต่ วัยเด็กจนกระทั่งถึงวัยรุ่นและผู้ใหญ่ ล้วนแล้วแต่มีส่วนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในพฤติกรรม อารมณ์และเกิดปัญหาทางจิตใจมากขึ้นทุกที ผู้ที่สามารถแก้ปัญหาได้ ก็เอาตัวรอดไป แต่มีวัยรุ่นอีกเป็นจำนวนมากที่ยังอยู่ในวงจรแห่งปัญหา ซึ่งท่านพ่อแม่ผู้ปกครองควรจะทราบและมีข้อสังเกตว่า สิ่งบอกเหตุของการที่จะเกิดการฆ่าตัวตายในวัยรุ่น ได้แก่สิ่งต่างๆ ดังต่อไปนี้
แยกตัวจากสังคม ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม พร้อมกับผลการเรียนด้อยลงเรื่อยๆ
เกิดภาวะซึมเศร้าแล้วไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง
อารมณ์ที่แปรเปลี่ยนง่ายเป็นปกติของวัยรุ่นอยู่แล้ว แต่ถ้าเกิดการนิ่งเงียบขรึม ภายหลังจากมีภาวะความวิตกอย่างรุนแรง หรือหลังจากภาวะซึมเศร้าก็อาจเป็นสิ่งบอกเหตุอย่างหนึ่ง
การเปลี่ยนแปลงของบุคลิกภาพทันทีทันใด
บอกให้สิ่งของแก่เพื่อนหรือญาติไว้ล่วงหน้า ถ้าหากตนเองต้องตายไป
มีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้น เช่น เพื่อนฆ่าตัวตาย การหย่าร้างของบิดามารดา และการเสียใจอย่างรุนแรงต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
ติดยาเสพติด โดยเฉพาะยาที่ทำให้เกิดประสาทหลอน
มีพฤติกรรมเสี่ยงชีวิตบ่อยๆ เช่น ทานเหล้ามากแล้วขับรถ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าไม่รักชีวิต
กล่าวถึงการตายหรือการฆ่าตัวตายบ่อยครั้ง
ทั้ง 9 ข้อเป็นเพียงข้อสังเกตเท่านั้น ถ้าบุตรหลานของท่านมีข้อใดข้อหนึ่งหรือหลายข้อ อย่าชะล่าใจนะคะ ท่านควรพาไปปรึกษาแพทย์ก่อนที่ท่านจะเสียใจ

หลักการคบเพื่อน

ปัญหาเรื่องการคบเพื่อน แม้จะไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพทางกาย แต่ก็เป็นหัวใจของการนำไปสู่ปัญหาต่อเนื่องมากมาย รวมทั้งปัญหาทางร่างกายและจิตใจที่จะกล่าวถึงต่อไป
วัยรุ่นเป็นวัยที่เบิกบาน สนุกสนาน มีความคิดความเห็นของตนเองมากขึ้น มีการพบปะเพื่อนฝูงต่างๆ ในโรงเรียนมากมาย ทั้งเพศเดียวกันและเพศตรงข้าม ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกหรือเสียหายอย่างไรที่จะมีเพื่อนเพศตรงข้าม ถ้าอยู่ในกรอบแห่งการคบหาสมาคมเช่นเพื่อนสนิทที่มีความหวังดีต่อกันและกัน
คำแนะนำซึ่งเป็นกฏตายตัวหรือเป็นหลักการในการคบเพื่อนคงไม่มีชัดเจน แต่จะอยู่บนพื้นฐานของความพอดีหรือความสมดุล ที่แต่ละคนแต่ละครอบครัวจะต้องปรับเข้ามาหากัน ทั้งนี้ทั้งนั้นสิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือ
ตัวของท่านต้องไม่เสียหาย หมายถึงเพื่อนนั้นต้องไม่นำสิ่งที่ไม่ดีมาสู่ท่าน ไม่ว่าจะเป็นยาเสพติด สุรา บุหรี่ การเที่ยวเตร่ดึกดื่นที่มีผลต่อสุขภาพกายของท่าน ตลอดจนการดื่มสุราหรือเบียร์เป็นสาเหตุให้เกิดอุบัติเหตุจากการจราจร บางครั้งรุนแรงจนถึงกับการเสียชีวิตก็มีขึ้นได้บ่อยๆ การชักจูงที่นำไปสู่การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่เหมาะสม ซึ่งมีโอกาสที่จะทำให้ท่านติดโรคร้ายเอดส์ได้
การเรียนต้องไม่เสียหาย หมายถึง การคบเพื่อนนั้นต้องไม่ขโมยเวลา หรือนำเอาความสนใจออกไปจากการศึกษาเล่าเรียน ที่เป็นเป้าหมายหลักและมีความสำคัญอย่างยิ่งในวัยของท่าน ในทางตรงข้ามการคบเพื่อนที่ดีน่าจะชักจูงกัน หรือส่งเสริมให้กันและกัน เพื่อการศึกษาเล่าเรียนได้ดียิ่งขึ้น
คุณพ่อคุณแม่หรือผู้ปกครองต้องไม่ทุกข์ทรมานกับการคบเพื่อน หมายถึงการกระทำใดๆที่เกิดจากการคบเพื่อน ท่านต้องพินิจพิจารณาให้เหมาะสม ท่านต้องไม่เปรียบเทียบกับครอบครัวของคนอื่นๆ ความเห็นต่างๆของพ่อแม่ผู้ปกครองของท่าน และของเพื่อนๆท่าน จะเหมือนกันคงเป็นไปไม่ได้ ทำไมเพื่อนถึงไปได้ กลับดึกได้ ไปค้างคืนกับเพื่อนได้ แต่ท่านไม่สามารถทำได้ แต่ละครอบครัวจะมีความแตกต่างกัน ตัวท่านเองนั่นแหละ ที่จะต้องเข้าใจความไม่เหมือนกันตรงนี้ของแต่ละครอบครัว แล้วท่านจะไม่นำความทุกข์ใจมาสู่พ่อแม่หรือผู้ปกครองของท่านอย่างแน่นอน

ปัญหาการเรียน

ปัญหาเรื่องการเรียนในวัยรุ่น แม้จะไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพทางกาย แต่ก็เป็นหัวใจของการนำไปสู่ปัญหาต่อเนื่องมากมาย
ปัญหาการเรียนในวัยรุ่นเกิดขึ้นเพราะ ในสภาวะปัจจุบันมีสิ่งแวดล้อมภายนอกมาเบี่ยงเบนความสนใจมากขึ้น หลายๆ คนบอกว่าเป็นเรื่องน่าเบื่อที่ต้องเรียนหนังสือ แต่ถ้าท่านเป็นวัยรุ่นที่กำลังฟังอยู่ขณะนี้ ท่านคงต้องหยุดคิดพิจารณาให้ดีว่า ท่านเรียนหนังสือเพื่ออะไร? คำตอบก็คือท่านเรียนหนังสือเพื่อตัวเอง ท่านจะเรียนดี สอบได้คะแนนดี เรียนต่อในชั้นสูงๆ ขึ้นไปได้เรื่อยๆ ก็เพื่อตัวเองทั้งสิ้น เพราะคุณพ่อคุณแม่ผู้ปกครองท่านก็มีส่วนในการความภูมิใจ ดีใจที่บุตรหลานประสบความสำเร็จในการเล่าเรียน แต่ความสำเร็จในการเรียนจะติดตัวท่านไป จนท่านเติบโตเป็นผู้ใหญ่ เป็นเครื่องมือในการประกอบอาชีพเครื่องมือในการสร้างฐานะของครอบครัวต่อไปในอนาคต และในช่วงระยะเวลานี้เท่านั้น ที่เป็นโอกาสเหมาะที่จะศึกษาเล่าเรียนให้เต็มที่ คุณพ่อคุณแม่และผู้ปกครองของท่านคงไม่มีใครที่ไม่ต้องการสนับสนุนให้ท่านเรียนหนังสือ ดังนั้นตัวท่านเท่านั้นที่ต้องมุมานะพยายามให้เต็มที่ มากเท่าที่ท่านจะสามารถกระทำได้
การเรียนให้ประสบความสำเร็จ มีวิธีการมากมาย แต่หัวใจที่สำคัญที่สุดอยู่ที่ตัวท่าน ตัวท่านต้องการเรียนให้ดีขึ้นหรือไม่ ตัวท่านเห็นความสำคัญของการศึกษาเล่าเรียนในขณะนี้หรือไม่ ถ้าคำตอบของท่านคือท่านต้องการ ความสำเร็จในการปรับปรุงการเรียน จะมีมากกว่า 50% ไปแล้ว ท่านจะต้องมานึกย้อนหลังดูว่า ท่านบกพร่องอะไรบ้างในอดีตที่ผ่านมา ท่านเตรียมการเรียนหรือท่านทำการบ้านครบถ้วนหรือไม่ ทบทวนบทเรียนบ้างหรือเปล่า ให้เวลากับการเที่ยวเตร่คบเพื่อนหรือกิจกรรมที่ไม่เกี่ยวกับการเรียนมากไปหรือเปล่า ท่านต้องปรับปรุงสิ่งเหล่านี้ และที่สำคัญคือการทุ่มเทให้เวลากับการเรียนมากขึ้น สมองของแต่ละบุคคลรับรู้และเข้าใจบทเรียนโดยใช้เวลาไม่เท่ากัน ซึ่งจะเกิดขึ้นทั้งในคนเรียนเก่งและเรียนไม่เก่ง บางคนอาจฟังครั้งเดียวแล้วเข้าใจ แต่บางคนต้องฟังหลาย ๆ ครั้ง ต้องจดโน๊ตย่อ หรือต้องทบทวนด้วยตนเองอีก จึงจำได้และเข้าใจ ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร สำคัญอยู่ที่ว่าท่านต้องการเรียนให้ดีขึ้นหรือเปล่า ความพยายามของท่านเท่านั้นที่จะนำไปสู่ความสำเร็จ

การดูแลเด็กวัยรุ่น

วัยรุ่น เป็นวัยที่เชื่อมต่อระหว่างวัยเด็กและวัยผู้ใหญ่ ถือเป็นวัยหัวเลี้ยวหัวต่อของชีวิตที่สำคัญ เด็กวัยรุ่นจะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากทั้งทางร่างกาย และจิตใจโดยได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมนเพศ ซึ่งโดยทั่วไปพบว่า น้ำหนักและส่วนสูงจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ววัยรุ่นหญิง จะมีหน้าอกขยายใหญ่ขึ้น เริ่มมีขนบริเวณรักแร้และหัวเหน่า และเริ่มประจำเดือน ส่วนวัยรุ่นชาย จะมีลูกอัณฑะใหญ่ขึ้น เริ่มมีขนเช่นกัน มีเสียงแตกและมีการหลั่งของอสุจิ
การเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจ พบว่ามีความสำคัญมาก เด็กวัยนี้จะมีความคิดค่อนข้างอิสระ ต้องการเป็นตัวของตัวเอง พยายามสร้างเอกลักษณ์ของตนเอง อยากให้เพื่อนยอมรับตนและต้องการเป็นหนึ่งในกลุ่มเพื่อน เริ่มมองบทบาทของตนเองที่แยกออกจากครอบครัวมากขึ้น เริ่มไม่ยอมรับความเห็นของพ่อแม่ ต้องการความเป็นส่วนตัว ขณะเดียวกันอารมณ์จะยิงสับสน วู่วาม ขึ้นๆ ลง ทำให้โอกาสที่จะขัดแย้งกับพ่อแม่มีมากขึ้น บางครั้งรุนแรงจนถึงขึ้นหนีออกจากบ้าน หันไปหายาเสพติด หรือเกิดอาการซึมเศร้าจนคิดอยากฆ่าตัวตายได้